با توجّه به اين مقدّمه كوتاه اكنون مىگوئيم : اگر مبتداء اسم ذات بود نمىتوان اسم زمان را برآن حمل نمود نه بنحو حمل اوّلى و نه بطور حمل شايع زيرا مناط حمل اوّلى و مصحّح آن اينستكه مبتداء و خبر مصداقا و مفهوما عين هم باشند در حالى كه قبلا گفتيم ذات و اسم زمان تغاير جوهرى و حقيقى باهم دارند پس شرط اينقسم از حمل را دارا نمىباشند . و حمل شايع نيز صحيح نيست زيرا همانطورى كه گفته شد در اينقسم از حمل مبتداء بايد از نظر فرد و مصداق عين خبر بوده ، تنها مفهوما باهم تغاير داشته باشد و پرواضح است وقتى تغاير ايندو را حقيقى و جوهرى دانستيم و بعبارت ديگر آنها را باهم متباين دانستيم ابدا ممكن نيست كه باهم تصادق مصداقى داشته باشند تا اين قسم ديگر از حمل بينشان صحيح واقع شود . مورد جواز اخبار بواسطه اسم‌زمان از اسم ذات مصنّف گويد : در صورتى كه اخبار بواسطه اسم زمان از ذات مفيد فائده باشد اين امر جايز است . شارح گويد : مفيد بودن اخبار بواسطه اسم زمان در دو مورد مىباشد : الف : آنكه مبتداء عامّ بوده و زمان خاصّ باشد مانند : نحن فى يوم طيّب . چه آنكه مبتداء در اينمثال يعنى « نحن » عام بوده و خبر يعنى « يوم طيّب » خاصّ است زيرا نكره موصوفه مىباشد . ب : آنكه مبتداء اسم ذاتى باشد همچون اسم معنا يعنى همانطوريكه اسم معنا در زمانى دون زمان ديگر يافت مىشود اسم ذات نيز همينطور فرض شود مانند : الهلال ليلة .